- Allahuekber Şehitleri..

         30 Ekim 1914' de Türk topraklarına karşı taarruza geçen Rus ordusu Köprüköy önlerinde durdurulur. Geri çekilmek zorunda kalan Rus ordusunu arkadan çevirip, Sarıkamış-Kars hattını keserek Kars üzerine yürümek ve Doğu cephesini çökertmek düşüncesinde olan Enver Paşa 21 Aralık 1914' de Köprüköy'e gelir. Harekat 18 Aralık'ta başlar. Bardız geçidini tutan Rus birlikleri 9. Kolordunun 29. Tümeni tarafından Sarıkamış'a doğru atılar. Rus ordusunu arkadan  çevirmek isteyen Enver Paşa 10. Kolordu birliklerine cebri yürüyüşle Allahuekber dağlarını aşarak Sarıkamış'a arkadan inme emri verir.

"Yükselir göklere dumanlı başın,ı başın,

 Gezmekle doyulmaz toprağın taşın,

 Sonbaharda tatlı alemin söner,

 Bir beyaz kefenle yatarsın kışın." 

YÜKSEKLİĞİ 2500-3200 metreyi bulan bu dağlarda, yüksekliği 1,5 metreyi bulan kar vardır ve soğukluk -26 dereceği bulmaktadır. Taarruza iştirak edenlerin büyük kısmı kış şartlarına hazırlıksızdı. Askerin iaşe ve teçhizatı yetersizdir. Enver Paşa ise karargahını rakımı çok daha düşük ormanlık Bardız' da kurmuştur. Birlikler Kosor (Akşar), Ersinek (Ormanlı üzerinden dağlara doğru harekete geçerler. Aç oldukları halde Ersinek köylülerinin çıkardıkları yiyecekleri yiyemez haldedirler. 26-27 Aralık gecesi, Allahuekber dağlarının en yüksek yayla ve tepelerinde geçirilen en korkunç gece olur. 10. Kolordunun bazı birlikleri dağları aşar ve Sarıkamış-Kars demiryoluna ulaşır. Erlerin çoğu ormanlarda dağılmış, birlikler karlara gömülmüştür. Şiddetli soğuk ve fırtınadan delirenler dahi olmuştur. Mevcudu 90 bin olan 3. Kolordunun geriye kalan ancak 10 bin kişidir. 80 bin erat Allahuekber ve Soğanlı dağlarının karlı bağırlarına gömülmüş Şehit olmuşlardır.

"Tekbirle anılır adın dillerde

 Izdırapla dolu tarihin senin,

Binlerce şehidi bastın bağrına,

Kanlarla yoğrulmuş ziyaretsin sen"

Sarıkamış Harekatı süresince ilçemize bağlı Norşun (Esenyurt), Bardız, Vartanut (Aktaş), Çermik (Kaynak), Ersinek (Ormanlı) köyleri birliklerin geçişlerine ve harekatlarına zemin oluşturmuş olduğundan bugün bu bölgelerde bir çok şehit mezarlarına rastlanmaktadır. Bu mezarların bir çoğu toplu mezarlardır.

            Bu kayıplar ve uğranılan hezimet Ruslara Doğu Anadolu kapılarına açar. Ermeni çeteleri ile birlikte işgal hareketlerine girşirler.